Veel boeren die hun bedrijf energie-onafhankelijker willen maken, beginnen met zonnepanelen.
Logisch. In de zomer is de opbrengst hoog. De installatie is overzichtelijk. En op zonnige dagen kun je een groot deel van je stroom direct van je eigen dak halen.
Maar dan komt de winter. In de winter is de opbrengst van zonnepanelen laag.
De dagen worden korter. De zon staat laag. Het is vaker bewolkt. Tegelijkertijd loopt het stroomverbruik op: verlichting, ventilatie, melkrobots, koeling, voersystemen, verwarming in stallen.
Op dat moment merken veel boeren dat er een gat ontstaat. Met alleen zonnepanelen sluiten ze niet altijd aan op hoe het boerenbedrijf daadwerkelijk stroom gebruikt.
De vraag komt vanzelf: Kies je voor meer zonnepanelen, of is een kleine windmolen een logischere stap?
In dit artikel lees je:
Zonnepanelen zijn afhankelijk van daglicht en zonnestand. In de winter nemen beide sterk af.
In Nederland:
Het gevolg is een duidelijke seizoensschommeling.
Volgens de analyse van Bricknest van de prestaties van zonnepanelen in Nederland, genereren panelen in de wintermaanden doorgaans slechts 10 tot 25% van hun zomeropbrengst. Een paneel kan bijvoorbeeld in de zomer ongeveer 20,5 kWh per dag produceren, tegenover 5,2 kWh in de winter.
Tegelijkertijd beweegt je stroomvraag de andere kant op.
In de winter zie je op veel bedrijven:
En ’s nachts? Dan is de opbrengst van zonnepanelen nul.
Zonnepanelen doen in de lente en zomer uitstekend hun werk. Maar ze dekken zelden het volledige jaarverbruik van een boerenbedrijf. Daarom kijken veel ondernemers verder.
Wind volgt een ander ritme dan de zon.
In heel Europa zie je hetzelfde patroon:
Een grootschalige Europese analyse, gepubliceerd via ScienceDirect, bevestigt dit patroon. Windopbrengst stijgt in de donkere maanden, precies wanneer zonneproductie terugvalt.
Ook Nederlandse cijfers laten dit zien.
Volgens het CBS is de windproductie in Nederland hoger in de winderige helft van het jaar, terwijl de zonneproductie terugloopt door minder zonuren.
In de eerste helft van 2024 werd in Nederland opgewekt:
Elk jaar zie je hetzelfde beeld: wind presteert relatief beter in de winter, zon in de zomer.
Kortom:
Ze vullen elkaar aan, met als extra voordeel dat windturbines dag en nacht stroom opwekken. Dat is belangrijk op een boerderij, waar energieverbruik zelden binnen kantoortijden valt.
Een kleine windturbine vervangt zonnepanelen niet. Hij vult aan.
In de praktijk is een kleine windmolen interessant wanneer:
Veel boeren merken na plaatsing van zonnepanelen dat ze in de zomer goed uitkomen, maar dat de winter de echte test is.
Daar kan wind het verschil maken.
Neem dit voorbeeld, gebaseerd op Ecoways-projecten die we vaker zien.
Bedrijfsprofiel:
Wat gebeurt er in de praktijk?
In plaats van ’s avonds en ’s nachts in de winter zwaar te leunen op het elektriciteitsnet, gebruikt het bedrijf vooral zelf opgewekte stroom, een veel stabielere energievoorziening. Die stabiliteit telt wanneer dieren, installaties en dagelijkse routines afhankelijk zijn van elektriciteit.
Het is geen kwestie van óf-óf.
Elke techniek heeft zijn rol:
Samen vormen ze een gebalanceerd energiesysteem op eigen erf.
Zon draagt in de lichte maanden. Wind in de donkere. Opslag verbindt het geheel.
Voor bedrijven die te maken hebben met netcongestie, stijgende energiekosten of onzekerheid over aansluiting, sluit deze combinatie beter aan op het werkelijke verbruik.
Meestal 10 tot 25% van de zomeropbrengst. Sommige panelen leveren in de winter 5,2 kWh per dag, tegenover ongeveer 20 kWh+ in de zomer.
Source: Bricknest
https://www.bricknest.nl/blog/seizoensgebonden-prestaties-van-zonne-energie-in-nederland
Ja. Europese studies en CBS-cijfers laten zien dat windproductie stijgt in herfst en winter, terwijl zonneproductie daalt.
Sources: ScienceDirect, Statistics Netherlands
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666790822000076
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/39/meer-dan-de-helft-van-elektriciteitsproductie-komt-uit-hernieuwbare-bronnen
Ja. Zodra er wind is, produceert de turbine stroom, ook in de nacht.
Ja. Zon en wind vullen elkaar aan. Zon levert overdag in de zomer. Wind dekt de winter en nacht.
Een batterij slaat het overschot op en levert korte back-up bij storingen. Het vervangt zon of wind niet, maar vergroot het eigen gebruik.
Nee. In België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zie je vergelijkbare patronen: lagere zonne-opbrengst in de winter en meer wind.
Samengevat: zo maak je de juiste keuze
Gebruik je vooral overdag stroom in de zomer? Dan kunnen zonnepanelen een groot deel van je verbruik dekken.
Maar de meeste boerenbedrijven draaien dag en nacht.
Ventilatie stopt niet bij zonsondergang. Melken wacht niet op helder weer. Koeling en voersystemen lopen door in winternachten.
Daarom kijken veel ondernemers verder dan alleen zon.
Wind levert wanneer zonlicht wegvalt. Batterijen slaan op en bieden back-up. Samen ontstaat een stabieler energiesysteem over het hele jaar.
Heb je al zonnepanelen en zie je in de winter nog steeds een hoge energierekening? Dan kan een kleine windmolen de ontbrekende schakel zijn.
Ecoways ontwerpt complete energiesystemen voor het buitengebied: wind, zon en opslag, afgestemd op jouw land en jouw verbruiksprofiel. Van vergunning tot installatie en onderhoud, alles in één hand.
Ontdek de mogelijkheden van een kleine windmolen:
👉https://ecoways.com/nl/kleine-windmolen
Bekijk energiesystemen voor boerenbedrijven:
👉 https://ecoways.com/nl/windmolens-voor-boeren