Sinds 2020 is het aantal kleine windmolens in Nederland snel gegroeid. Veel daarvan staan op boerderijen in Groningen en Friesland, waar agrarische bedrijven wind gebruiken om meer van hun eigen stroom op te wekken. Maar als je zelf een windmolen plaatsen wilt, blijft één vraag vaak lastig te beantwoorden: is mijn locatie eigenlijk geschikt?
Als je zelf boer bent, is dit waarschijnlijk geen nieuw onderwerp voor je. Grote kans dat je al eens hebt nagedacht over zonne-energie, windenergie of batterijopslag om een deel van je elektriciteitsverbruik zelf op te vangen. Toch merken we dat veel bedrijven nog zoeken naar een duidelijk antwoord op de vraag: wat zijn de voorwaarden voor een kleine windmolen op je boerderij?
Helaas is daar geen simpel ja-of-nee antwoord op. Of jouw locatie geschikt is, hangt af van verschillende voorwaarden. Denk aan de grootte van je erf, de afstand tot buren en gebouwen, gemeentelijke regels, provinciaal beleid, natuurgebieden, ecologie en de windcondities op je boerderij.
Een handige manier om daarnaar te kijken, is als een kaart met transparante lagen. Elke laag ligt over jouw locatie heen. De ene laag gaat over de beschikbare ruimte op je erf. Een andere over de regels van je gemeente. Weer een andere over natuur, vogels, vleermuizen of de kwaliteit van de wind. Elke laag kan de mogelijkheid om een kleine windmolen te plaatsen openen, beperken of helemaal afsluiten.
In dit artikel zetten we deze voorwaarden duidelijk op een rij. Zo krijg je een goed beeld van wat een boerderij geschikt maakt voor een kleine windmolen en wat je moet checken voordat je de volgende stap zet.
Voordat we de voorwaarden induiken, is het goed om even een stap terug te doen. Waarom denken zoveel boeren eigenlijk na over het plaatsen van een kleine windmolen?
Voor velen is de aantrekkingskracht duidelijk: meer eigen energie opwekken, precies op de plek waar die energie wordt gebruikt.
Dat kan echt verschil maken wanneer energieprijzen onvoorspelbaar zijn, netcapaciteit beperkt is en steeds meer dagelijkse bedrijfsprocessen op de boerderij worden geëlektrificeerd. Denk aan melken, koelen, ventileren, verlichten, pompen, machines of het opladen van voertuigen.
Wind werkt ook goed samen met zon. Zonnepanelen zijn het meest effectief overdag en in de zomer, terwijl een windmolen vaak meer produceert in de herfst, winter, avond en nacht. Samen, en idealiter in combinatie met een opslagsysteem, kan dit zorgen voor een meer gebalanceerd energiesysteem voor je boerderij.
Maar die voordelen zijn alleen relevant als de locatie klopt. Laten we dus kijken hoe je bepaalt of dat bij jouw boerderij het geval is.
Terug naar de lagen die we eerder noemden. Laten we bekijken hoe elke laag invloed heeft op de geschiktheid van je locatie.
Sommige voorwaarden zijn praktisch. Andere worden bepaald door gemeentelijke of provinciale regels. Weer andere hebben te maken met natuur, veiligheid of de kwaliteit van de wind zelf. Samen geven ze een duidelijk beeld van wat er mogelijk is op jouw boerderij.
De belangrijkste voorwaarden om te checken zijn:
In de volgende onderdelen leggen we uit wat elk van deze voorwaarden in de praktijk betekent.
De eerste voorwaarde om naar te kijken is je eigen erf. Je hebt genoeg ruimte nodig om een kleine windmolen te plaatsen, maar ook de juiste soort ruimte.
Denk aan:
Afstand tot omliggende gebouwen en buren is belangrijk. Het heeft invloed op veiligheid, geluid, slagschaduw, toegang voor onderhoud en de kwaliteit van de wind. Gebouwen en bomen kunnen ook turbulentie veroorzaken, waardoor de prestaties van je windmolen lager kunnen uitvallen.
Het gaat dus niet alleen om de vraag of er ergens een lege plek is. Het gaat om de vraag of er een geschikte plek is.
Bij een locatiecheck voor een EAZ-windmolen kijkt Ecoways onder andere naar de volgende richtafstanden:
| Aandachtspunt | Richtafstand |
| Sloot | 8 meter |
| Perceelgrens | 7 meter |
| Bebouwing | meer dan 22 meter |
| Buren of gevoelige objecten, zoals woningen | 107 meter |
| Bomen en houtopstanden | meer dan 20 meter |
| Hoogspanningskabel | 80 tot 180 meter |
| Gasleiding | 25 meter vanaf de beschermingszone |
| Spoorlijn | 30 meter |
| Vaarweg | 50 meter |
| Kerkuilenkast of ooievaarsnest | 100 meter |
| Bestaande EAZ-molen | 60 meter |
Deze afstanden geven een eerste indicatie van welke plekken op het erf kansrijk zijn en welke plekken minder geschikt zijn. Ze zijn vooral belangrijk voor veiligheid, onderhoud, afstand tot buren, ecologische aandachtspunten en de kwaliteit van de wind.
De Ecoways-aanpak |
|
Veel boeren in Nederland kiezen voor de EAZ-windmolen van Ecoways, omdat deze specifiek is ontworpen voor agrarische locaties. Om te bepalen of plaatsing mogelijk is, bezoekt het team van Ecoways de boerderij en beoordeelt het samen met jou de mogelijke posities. Daarbij kijken we naar de indeling van het erf, omliggende gebouwen, toegang, buurpercelen en de windkwaliteit om de meest geschikte plek voor de windmolen te bepalen. |
Een kleine windmolen moet ook in het landschap passen. De molen moet verbonden voelen met je boerderij, in plaats van willekeurig in de omgeving geplaatst.
Vraag jezelf af:
Het plaatsen van de windmolen dicht bij je bestaande erf is vaak logischer dan plaatsing ver weg in het veld. Zo blijft het systeem verbonden met het bedrijf en wordt het een natuurlijk onderdeel van de boerderij.
De Ecoways-aanpak |
| Met zijn bescheiden schaal en herkenbare houten wieken is de EAZ-model windmolen ontworpen om natuurlijk naast boerderijgebouwen, velden en open landelijk gebied te staan. Tijdens de locatieanalyse kijkt Ecoways hoe de EAZ-windmolen in het landschap past, zodat deze het bedrijf ondersteunt zonder misplaatst te voelen. |
De volgende voorwaarde is beleid. Gemeenten en provincies hebben allebei invloed op waar kleine windmolens geplaatst mogen worden.
Dit kan bepalen:
Sommige gemeenten hebben duidelijke regels voor kleine windmolens op boerderijen, terwijl andere elke locatie individueel beoordelen. Provinciaal beleid kan ook beperken wat een gemeente mag goedkeuren.
Dit is belangrijk omdat deze regels de basis vormen voor je vergunningsaanvraag. Voordat een gemeente een kleine windmolen kan goedkeuren, moet worden beoordeeld of de locatie past binnen het relevante lokale en provinciale beleid. Ook al is het vergunningsproces een aparte stap, deze beleidslaag geeft je al een betrouwbare eerste indicatie van de vraag of investeren in het project zinvol is.
>>> Wil je meer weten over vergunningen? Lees dan onze uitgebreide gids over het vergunningsproces voor boeren.
De Ecoways-aanpak |
|
Ecoways kan niet beïnvloeden of een gemeente een kleine windmolen goedkeurt. Wel kunnen we je helpen begrijpen wat jouw lokale en provinciale regels betekenen voor je project. Tijdens onze locatieanalyse kijken we of jouw boerderij in een provincie in Nederland ligt waar het plaatsen van een EAZ-windmolen mogelijk kan zijn, welke voorwaarden waarschijnlijk gelden en welke informatie de gemeente mogelijk nodig heeft. Zo krijg je een duidelijkere eerste indicatie voordat je tijd en geld investeert in de volgende stappen. Als we positief zijn over de mogelijkheden, kunnen we ook het vergunningsproces ondersteunen met de juiste technische informatie, tekeningen en documentatie. |
Natuur in de buurt is een andere belangrijke laag om rekening mee te houden.
Als je boerderij dicht bij een beschermd natuurgebied, natuurreservaat, watergang of kwetsbaar leefgebied ligt, kan dit invloed hebben op de vraag of je een kleine windmolen kunt plaatsen. Het kan ook bepalen waar op het erf de windmolen eventueel geplaatst kan worden.
Check in ieder geval:
Dicht bij natuur liggen betekent niet automatisch dat het antwoord nee is. Het betekent wel dat je boerderij met die context in gedachten beoordeeld moet worden.
Ecologie ligt dicht tegen natuur aan, maar kijkt specifieker naar de diersoorten in de omgeving.
Bij kleine windmolens gaat het meestal vooral om vogels en vleermuizen. Zij kunnen bepaalde gebieden gebruiken om te foerageren, te nestelen, te rusten of tussen leefgebieden te vliegen.
Dit kan afhangen van kenmerken rond de boerderij, zoals:
Op sommige boerderijen kan ecologisch onderzoek nodig zijn om te controleren of een windmolen beschermde soorten kan beïnvloeden. Hierbij is de exacte locatie belangrijker dan de algemene omgeving.
De Ecoways-aanpak
|
|
Onderzoek dat door Ecoways wordt aangehaald, laat zien dat de impact van kleine windmolens op vogels en vleermuizen beperkt is. Toch blijft de exacte plaatsing belangrijk. Daarom plaatst Ecoways een EAZ-model windmolen niet zonder eerst naar de ecologische context te kijken. Tijdens de locatieanalyse controleert het team of de positie dicht bij bomen, hagen, gebouwen, broedplaatsen of mogelijke vliegroutes van vogels en vleermuizen ligt. Waar nodig kan Ecoways ook werken met ecologische quickscans en preventieve maatregelen, zoals het kiezen van een betere positie of het tijdelijk stilzetten van de turbine tijdens specifieke risicoperiodes. |
Tot slot moeten ook de windcondities geschikt zijn.
Een kleine windmolen heeft alleen zin als er genoeg schone, bruikbare wind op de locatie is.
Met schone wind bedoelen we wind die de turbine bereikt zonder te veel verstoring door objecten in de buurt. Gebouwen, bomen, silo’s, hagen of andere obstakels kunnen turbulentie veroorzaken. Daardoor wordt de wind minder constant, wat de opbrengst van de windmolen kan verlagen en extra belasting op de turbine kan veroorzaken.
Regionale windkaarten kunnen een indicatie geven, maar de exacte positie op je boerderij is minstens zo belangrijk.
Goede windcondities hangen af van:
Een open agrarische omgeving is vaak een goed startpunt. Maar zelfs op een winderige boerderij kan een slecht gekozen positie de opbrengst verlagen.
| Te Ecoways-aanpak |
| Regionale windkaarten zijn nuttig, maar vertellen slechts een deel van het verhaal. Als onderdeel van de locatieanalyse berekent Ecoways de verwachte opbrengst van een EAZ-windmolen op basis van jouw specifieke boerderijlocatie, objecten in de buurt en lokale windsnelheden en windrichtingen. |
Nee. Een kleine windmolen heeft de juiste combinatie nodig van ruimte, windcondities, afstand tot buren, landschappelijke inpassing, lokale regels en ecologische context. Daarom is een locatieanalyse een belangrijke eerste stap.
Dat hangt af van de indeling van het erf, omliggende gebouwen, toegang, buurpercelen en de exacte positie van de windmolen. Je hebt niet alleen lege ruimte nodig, maar ook een geschikte plek met genoeg ruimte voor installatie, onderhoud en schone wind.
In veel gevallen wel. Plaatsing dicht bij het bestaande erf is vaak logischer, omdat het systeem verbonden blijft met het bedrijf en de windmolen natuurlijker in het boerderijlandschap past.
Mogelijk, maar dat hangt af van de exacte locatie. Natuurgebieden, watergangen, bomenrijen, broedgebieden of beschermde leefgebieden in de buurt kunnen invloed hebben op waar de windmolen geplaatst kan worden en of extra ecologische controles nodig zijn.
Ecoways voert een locatieanalyse uit. Het team kijkt naar je erf, omliggende gebouwen, buren, lokale regels, landschappelijke inpassing, ecologie en windcondities om te beoordelen of een EAZ-model windmolen realistisch is voor jouw boerderij.
Een kleine windmolen kan een sterke aanvulling zijn op het energiesysteem van je boerderij, maar alleen als de locatie goed past.
Je erf, de afstand tot buren, lokale en provinciale regels, landschappelijke inpassing, natuur in de buurt, ecologie en windcondities spelen allemaal een rol.
Als je een kleine windmolen overweegt, zoals het EAZ-model, is de eerste stap begrijpen hoe deze voorwaarden van toepassing zijn op jouw boerderij. Tijdens een locatieanalyse van Ecoways controleert ons team de praktische, technische en omgevingsvoorwaarden op locatie en krijg je een duidelijke eerste indicatie van wat mogelijk is.
Wil je weten of een EAZ-model kleine windmolen goed past bij jouw boerderij? Plan een locatieanalyse met Ecoways.