Oplossingen voor netcongestie: hoe een kleine windturbine en batterij je bedrijf draaiende houden

• Netcongestie beperkt nu al de groei van veel boerderijen en mkb-bedrijven, een snelle oplossing wordt niet verwacht
  
  
• Elektrificatie en hernieuwbare energie verhogen de druk op het elektriciteitsnet, waardoor capaciteitsproblemen vaker voorkomen
  
  
• Lokale energiesystemen, die energieopwek, opslag en slim beheer combineren, bieden een praktische oplossing
  
  
• Geïntegreerde oplossingen voor netcongestie met wind, zon en batterijopslag helpen je operationeel te blijven en minder afhankelijk te blijven van het net
  
  

Als je plannen hebt om je bedrijf uit te breiden, apparatuur te elektrificeren of nieuwe energiesystemen te installeren, heb je het slechte nieuws waarschijnlijk al gehoord: er is niet genoeg ruimte op het elektriciteitsnet voor iedereen.

In Nederland wachten momenteel ongeveer 14.000 boeren en mkb-bedrijven op een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting. In sommige regio’s kan de wachttijd oplopen tot wel 10 jaar.

Deze situatie zal voorlopig niet veranderen. Bedrijven stappen geleidelijk over van gas en sluiten steeds vaker hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon aan op het net. Dit alles zet extra druk op het elektriciteitsnet.

Dat roept een belangrijke vraag op: hoe kan jouw bedrijf blijven groeien als het net zijn grenzen heeft bereikt?

In dit artikel bekijken we praktische oplossingen voor netcongestie, waaronder lokale energieopwek en energieopslag, die je bedrijf kunnen helpen operationeel te blijven, zelfs als de netcapaciteit beperkt is.

Maar eerst leggen we uit hoe netcongestie werkt, met de situatie en de mogelijkheden voor jouw bedrijf.

Wat is netcongestie?

Netcongestie ontstaat wanneer het elektriciteitsnet niet alle stroom die op een bepaald moment wordt geproduceerd of verbruikt kan transporteren. Met andere woorden: vraag of aanbod overschrijdt tijdelijk wat het systeem veilig kan verwerken.

Om het net stabiel te houden, moeten netbeheerders voortdurend de productie en het verbruik in balans houden. Als de grenzen van het systeem worden bereikt, kunnen er maar beperkt nieuwe aansluitingen komen en kunnen bedrijven overtollige energie niet terugleveren aan het net.

Dit kan ertoe leiden dat bedrijven die hun capaciteit willen uitbreiden op wachtlijsten terechtkomen tot er weer ruimte beschikbaar is.

Is netcongestie een probleem in Nederland?

Als je je bedrijf wilt laten groeien of apparatuur wilt elektrificeren, kan de staat van het elektriciteitsnet van doorslaggevend effect zijn voor wel of niet doorgaan met je plannen.

In veel delen van Nederland bereikt het elektriciteitsnet zijn grenzen. Netbeheerders publiceren landelijke capaciteitskaarten die laten zien waar nog ruimte beschikbaar is en waar het net al overbelast is.

Waar je bedrijf zich bevindt, heeft invloed of je uitbreidingsplannen door kunnen gaan. In sommige regio’s is het net al vol, en TenneT heeft gewaarschuwd dat delen van Flevoland, Gelderland en Utrecht zelfs te maken kunnen krijgen met een aansluitstop als er geen extra maatregelen worden genomen.

Het uitbreiden van het net duurt jaren, dus dit probleem zal niet van de ene op de andere dag worden opgelost. Voor veel boeren en mkb-bedrijven in Nederland wordt netcongestie een vast onderdeel van de dagelijkse realiteit.

Een voorbeeld van een netcongestiekaart van Nederland

Deze kaart is een vereenvoudigd, illustratief overzicht gebaseerd op nationale netcapaciteitskaarten (Netbeheer Nederland / TenneT). De daadwerkelijke capaciteit verschilt per locatie en type aansluiting.

Voordat je grote plannen maakt voor je bedrijf, is het verstandig om eerst de netcapaciteitskaart van jouw regio te bekijken.

Zoals het voorbeeld hierboven laat zien, hebben grote delen van Nederland al te maken met beperkte netcapaciteit. Vooral in het noorden, oosten en midden van het land is er weinig tot geen ruimte voor extra elektriciteitsverbruik of teruglevering.

Waarom is netcongestie een probleem voor boerderijen en bedrijven?

Voor de meeste boerderijen en mkb-bedrijven is elektriciteit essentieel voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Maar als de netcapaciteit beperkt is, ontstaan er al snel praktische problemen. Hieronder drie veelvoorkomende situaties.

1. Bedrijven kunnen niet uitbreiden of elektrificeren

Veel boerderijen en bedrijven zijn bezig met het elektrificeren van hun processen. Deze ontwikkeling wordt gedreven door de energietransitie en de wens om minder afhankelijk te zijn van gas, mede door recente geopolitieke spanningen.

Nieuwe machines, productielijnen, koelsystemen, laadinfra en warmtepompen vragen allemaal extra elektriciteit. Maar als het net in jouw regio zijn grenzen heeft bereikt, is het vergroten van je aansluiting wellicht niet mogelijk.

Wat dit in de praktijk kan betekenen:

• Uitbreidingsplannen worden uitgesteld
  
  
• Elektrificatie van processen wordt lastiger
  
  
• Nieuwe apparatuur draait mogelijk niet op volle capaciteit
  
  
• Investeringen moeten worden uitgesteld totdat het net wordt uitgebreid
  
  

Voorbeeld: een mkb-bedrijf dat wil elektrificeren:

Stel je een productiebedrijf voor dat zijn processen wil moderniseren. Het plan: gasgestookte processen vervangen door elektrische apparatuur, laadinfra installeren voor een elektrisch wagenpark en nieuwe machines toevoegen om de productiecapaciteit te vergroten.

Maar wanneer het bedrijf een grotere aansluiting aanvraagt, blijkt er geen capaciteit beschikbaar. Totdat het net wordt uitgebreid, kan het bedrijf niet volledig elektrificeren of de nieuwe apparatuur gebruiken zoals gepland.

Het gevolg: de uitbreiding loopt vast, investeringen worden uitgesteld en de overstap naar schonere energie wordt vertraagd.

2. Zelf opgewekte energie kan niet altijd worden teruggeleverd

Veel boerderijen en bedrijven wekken al hun eigen energie op met zonnepanelen of windturbines. Op zonnige of winderige dagen kan de productie zelfs hoger zijn dan het verbruik.

Normaal gesproken kan deze overtollige energie worden teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Maar in gebieden met netcongestie is dat niet altijd mogelijk, waardoor de opgewekte energie soms niet benut kan worden.

Wat dit in de praktijk kan betekenen:

• Overtollige energie kan niet altijd worden teruggeleverd
  
  
• Duurzame installaties leveren niet hun volledige potentieel
  
  
• Rendement op investeringen kan afnemen
  
  
• Energieproductie moet soms worden beperkt
  
  

>>> Regels rondom teruglevering veranderen ook door de afbouw van de salderingsregeling. In onze gids leggen we uit wat dit betekent.

3. Bedrijfsprocessen worden kwetsbaarder

Denk aan hoeveel processen in jouw bedrijf afhankelijk zijn van elektriciteit - van ventilatie en koeling tot irrigatie, automatisering en digitale systemen. Een stabiele stroomvoorziening is essentieel.

Als netcapaciteit onzeker wordt, is die stabiliteit niet langer vanzelfsprekend. Daarom zoeken steeds meer bedrijven naar manieren om meer controle te krijgen over hun eigen energievoorziening.

Wat dit in de praktijk kan betekenen:

• Kritieke systemen hebben niet gegarandeerd stroom
  
  
• Productieprocessen kunnen worden beperkt of verstoord
  
  
• Je moet zelf meer energie opwekken of opslaan
  
  

Voorbeeld: een pluimveebedrijf met ventilatie:

Stel je een pluimveebedrijf voor met meerdere stallen, uitgerust met automatische ventilatie- en klimaatsystemen die continu temperatuur en luchtkwaliteit reguleren.

Wat gebeurt er als de stroomvoorziening beperkt wordt door netcongestie? Dan ontstaat direct een risico, omdat deze systemen niet zomaar uit kunnen.

Zonder betrouwbare stroomvoorziening komt dierenwelzijn in gevaar en kunnen bedrijfsprocessen snel verstoord raken.

Oplossingen voor netcongestie voor boerderijen en bedrijven

Een vol elektriciteitsnet betekent niet dat je plannen stil hoeven te vallen.

In heel Nederland zoeken boeren en mkb-bedrijven naar manieren om verder te gaan door meer controle te nemen over hun energiegebruik. Door zelf energie op te wekken, op te slaan en slimmer te gebruiken, kunnen bedrijven hun afhankelijkheid van het net verkleinen.

In de praktijk komt dit neer op drie strategieën:

1. Zelf energie opwekken

Door lokaal energie op te wekken, dek je een deel van je eigen energiebehoefte.

Bijvoorbeeld door:

• windturbines of zonnepanelen te installeren
  
  
• energie op te wekken waar deze wordt gebruikt
  
  
• minder stroom van het net af te nemen

2. Energie opslaan

Energieopslag helpt om beter gebruik te maken van je eigen opwek.

Met batterijsystemen kun je:

• energie opslaan bij hoge productie
  
  
• deze later gebruiken bij hogere vraag
  
  
• pieken in verbruik verminderen

3. Slim energie beheren

Slimme energiemanagementsystemen (EMS) bepalen wanneer energie wordt gebruikt, opgeslagen of teruggeleverd.

Dit maakt het mogelijk om:

• opwek en verbruik lokaal te balanceren
  
  
• pieken te vermijden
  
  
• energie efficiënter te gebruiken
  
  

FAQ: Oplossingen voor netcongestie

Wat is netcongestie in het elektriciteitsnet?

Netcongestie ontstaat als het elektriciteitsnet niet alle stroom die op een bepaald moment wordt geproduceerd of verbruikt kan transporteren. Wanneer dit gebeurt, kunnen netbeheerders nieuwe aansluitingen tegenhouden of beperken hoeveel elektriciteit bedrijven kunnen terugleveren aan het net.

 

Hoe beïnvloedt netcongestie boerderijen en mkb-bedrijven?

Netcongestie kan bedrijfsuitbreiding vertragen, het elektrificeren van apparatuur moeilijker maken en beperken hoeveel zelf opgewekte energie kan worden teruggeleverd aan het net. In sommige gevallen moeten bedrijven jaren wachten voordat zij extra netcapaciteit kunnen krijgen.

 

Kunnen bedrijven nog steeds hun eigen elektriciteit opwekken als het net vol is?

Ja. Boerderijen en bedrijven kunnen nog steeds elektriciteit opwekken op locatie met systemen zoals zonnepanelen of kleine windturbines. Wanneer het net echter overbelast is, kan overtollige elektriciteit niet altijd worden teruggeleverd, waardoor energieopslag steeds belangrijker wordt.

 

Hoe kan energieopslag helpen bij netcongestie?

Batterijopslag stelt bedrijven in staat om elektriciteit op te slaan wanneer de productie hoog is en deze later te gebruiken wanneer de vraag toeneemt. Dit vermindert pieken in elektriciteitsverbruik en helpt bedrijven minder afhankelijk te zijn van beperkte netcapaciteit.

 

Welke oplossingen zijn er voor bedrijven die te maken hebben met netcongestie?

Veel bedrijven pakken netcongestie aan door lokale energieopwekking en energieopslag te combineren. Technologieën zoals kleine windturbines, zonnepanelen en batterijen helpen bedrijven om hun eigen elektriciteit effectiever te produceren, op te slaan en te beheren.

 

Volgende stap: minder afhankelijk van het net met wind, zon en opslag

We snappen het: lokaal energie opwekken, opslaan en slim beheren klinkt goed, maar is in de praktijk niet altijd eenvoudig.

Daar helpt Ecoways bij. We ontwerpen geïntegreerde oplossingen die deze strategieën vertalen naar een werkbaar systeem voor jouw bedrijf of boerderij.

Afhankelijk van de situatie kan dit bestaan uit:

• kleine windturbines

• zonnepanelen

• batterijopslag

Door deze technologieën te combineren, kun je meer van je eigen energie opwekken, piekbelasting verminderen en minder afhankelijk worden van het elektriciteitsnet.

Dat geeft je meer controle over je energievoorziening – zelfs wanneer het net onder druk staat.

Benieuwd hoe dat eruit ziet voor jouw bedrijf?